11 września 2025 r. Rzecznik Generalny TSUE wydał opinię w sprawie C-471/24. Sprawa dotyczy polskiego kredytobiorcy, który zakwestionował umowę kredytu hipotecznego opartego o wskaźnik WIBOR.
Pytania prejudycjalne skierowane przez Sąd Okręgowy w Częstochowie
Sprawa trafiła do TSUE na skutek zadania przez Sąd Okręgowy w Częstochowie pytań prejudycjalnych:
- Czy postanowienia umowy kredytowej oparte o wskaźnik WIBOR mogą być kontrolowane pod kątem ich nieuczciwości?
- Czy takie zapisy – nawet jeżeli odnoszą się do głównych warunków umowy – podlegają ocenie sądu?
- Czy brak rzetelnego poinformowania konsumenta o ryzyku zmiennej stopy procentowej oraz nietransparentny sposób ustalania wskaźnika naruszają równowagę kontraktową stron?
- Jeżeli klauzule opisane powyżej zostaną uznane za niedozwolone, czy taka umowa może obowiązywać wyłącznie z marżą banku, co w praktyce prowadziłoby do przekształcenia kredytu w produkt o stałym oprocentowaniu?
Opinia Rzecznika Generalnego TSUE jest skutkiem rozprawy przeprowadzonej przed Trybunałem w dniu 11 czerwca 2025 r. Podczas posiedzenia strony miały możliwość bezpośredniej konfrontacji argumentów dotyczących zarówno dopuszczalności badania klauzul opartych o WIBOR, jak i konsekwencji ich ewentualnego uznania za niedozwolone. Po wysłuchaniu stanowisk zdecydowano, że Rzecznik Generalny przedstawi swoją opinię w tej kwestii.
Co zawiera opinia Rzecznika Generalnego w sprawie C-471/24
Dziś już znamy opinię Rzecznika Generalnego, w której wskazano następująco:
- Dyrektywa 93/13/EWG ma zastosowanie do klauzul WIBOR – postanowienia dotyczące wskaźnika WIBOR mogą być badane przez sąd pod kątem przejrzystości nieuczciwych warunków umownych. Podobnie jak w przypadku kredytów walutowych, również kredyty złotówkowe z mechanizmem zmiennego oprocentowania podlegają kontroli sądowej.
- Bank ma obowiązek wskazać nazwę i administratora stawki referencyjnej WIBOR – konsument musi rozumieć, jak działa wskaźnik WIBOR i jakie mogą być skutki finansowe jego zastosowania. Wymóg ten wykracza poza standardową informację o zmienności oprocentowania i obejmuje wyjaśnienie mechanizmu kształtowania się stopy referencyjnej.
- Sąd krajowy powinien badać, czy zapisy umowy odnoszące się do wskaźnika WIBOR są zgodne z zasadą dobrej wiary i nie prowadzą do rażącej nierównowagi pomiędzy kredytobiorcą a bankiem. Sąd powinien ustalić, czy bank mógł słusznie zakładać, że konsument zaakceptowałby taki warunek, gdyby miał pełne informacje i możliwość indywidualnych negocjacji.
Sama w sobie stawka referencyjna WIBOR ani jej sposób tworzenia nie jest przedmiotem analizy, ale ocenie podlega przejrzystość i uczciwość klauzul w umowach – podkreśliła Rzecznik Generalny TSUE Laila Medina. Kwestia ta koncentruje się więc nie na metodologii wyznaczania stawki, ale na tym, w jaki sposób bank przedstawił konsumentowi mechanizm działania tego wskaźnika referencyjnego i czy umożliwił mu realne zrozumienie wpływu WIBOR na wysokość zobowiązania.
Znaczenie opinii dla kredytobiorców złotówkowych
Choć opinia nie jest wiążąca, to stanowi optymistyczny zwiastun wyroku, który już niebawem zostanie wydany przez TSUE. Opinia Rzecznika Generalnego TSUE w sprawie C-471/24 jest niewątpliwie znaczącym krokiem w dyskusji o ochronie konsumentów. Dotychczasowe doświadczenia związane z kredytami frankowymi pokazują, że trybunał konsekwentnie stoi na straży transparentności warunków umownych i rzeczywistego informowania konsumentów o konsekwencjach zawieranych umów.
Sprawa C-471/24 może stać się przełomowa dla tysięcy polskich gospodarstw domowych, które zaciągnęły kredyty hipoteczne oparte o WIBOR. Opinia Rzecznika zwraca uwagę nie tylko na formalne spełnienie obowiązku informacyjnego przez banki, ale przede wszystkim na realną możliwość zrozumienia przez przeciętnego konsumenta mechanizmu działania stawki referencyjnej i jej wpływu na całkowity koszt kredytu. To rozróżnienie między formalnym przekazaniem informacji a faktycznym zapewnieniem jej zrozumienia może okazać się decydujące dla wyniku postępowań sądowych.
Jakie perspektywy otwiera opinia przed kredytobiorcami
Rzecznik Generalny w swojej opinii wskazał, że niewystarczające jest samo podanie nazwy wskaźnika w umowie. Bank powinien był wyjaśnić, w jaki sposób WIBOR jest ustalany, kto go wyznacza i jakie czynniki wpływają na jego wartość. Bez tych informacji konsument nie może w pełni ocenić ryzyka związanego z wpływem zmian WIBOR na wysokość raty.
Kolejny element to badanie zgodności z zasadą dobrej wiary. Sąd powinien ocenić, czy bank działał uczciwie wobec konsumenta w momencie zawierania umowy. Jeśli okaże się, że bank nie przedstawił wszystkich informacji w sposób jasny i zrozumiały, może to być podstawa do uznania klauzuli za niedozwoloną.
Opinia sugeruje również, że samo określenie “zmienny wskaźnik referencyjny” nie zwalnia banku z obowiązku szczegółowego wyjaśnienia jego działania. Konsument musi rozumieć nie tylko fakt, że oprocentowanie może się zmieniać, ale też mechanizm tych zmian i ich potencjalne konsekwencje finansowe dla długoterminowego zobowiązania kredytowego.
Profesjonalna pomoc prawna w sprawach kredytów z WIBOR
W naszej kancelarii od lat reprezentujemy kredytobiorców przeciwko bankom. Zaangażowanie w każdą sprawę i doświadczenie pozwalają skutecznie zmierzyć się z przeciwnikiem takim jak bank. Zapraszamy do kontaktu już dziś!
