Co to jest WIRON? To indeks, który miał zastąpić WIBOR jako główny wskaźnik referencyjny w polskich kredytach, ale pod koniec 2024 roku Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej zmienił ten wybór na rzecz stopy nazwanej później POLSTR. Poniżej wyjaśniamy, czym jest ten wskaźnik, jak się wylicza i jaką rolę odgrywa dziś na rynku finansowym.
Jak działa wskaźnik WIRON i skąd bierze się jego wartość
WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to wskaźnik referencyjny opracowany przez GPW Benchmark, oparty na rzeczywistych transakcjach depozytowych overnight (jednodniowych) zawieranych na rynku międzybankowym oraz z udziałem instytucji finansowych i dużych przedsiębiorstw. WIBOR w dużej mierze opierał się na deklaracjach banków co do oprocentowania, po jakim teoretycznie pożyczyłyby sobie środki. WIRON liczy się z transakcji, które faktycznie się odbyły, co ogranicza pole do uznaniowości i utrudnia manipulację stawką.
WIRON należy do grupy wskaźników typu risk-free rate (wolnych od ryzyka kredytowego) i ma charakter jednodniowy. Sama stopa jednodniowa nie nadaje się do wyceny kredytów wieloletnich, dlatego na jej podstawie wyliczane są stopy składane: WIRON 1M, WIRON 3M, WIRON 6M, które uśredniają wartości overnight z dłuższego okresu wstecz. To one mogłyby służyć do ustalania oprocentowania w produktach finansowych. Za opracowanie i publikację odpowiada GPW Benchmark, ta sama instytucja, która administruje WIBOR-em. Wartości pojawiają się w każdym dniu roboczym i są ogólnodostępne.
We wrześniu 2022 roku WIRON wybrano jako docelowego następcę WIBOR-u, jednak na posiedzeniach 21 listopada i 6 grudnia 2024 roku KS NGR zmienił tę decyzję. Wskaźnik nadal istnieje, lecz nie pełni już roli głównego kandydata do zastąpienia WIBOR-u. Zapowiadana migracja na nowy benchmark nie nastąpiła w pierwotnie planowanym kształcie.
Dlaczego w ogóle powstał alternatywny benchmark
WIBOR ustala oprocentowanie kredytów hipotecznych, gotówkowych oraz instrumentów finansowych oferowanych przez banki. Krytyka jego konstrukcji skupiała się na trzech punktach: braku oparcia w rzeczywistych transakcjach rynkowych (wartość wynikała z deklaracji banków, a nie z zawartych umów depozytowych), teoretycznej możliwości wpływania na poziom stawki przez podmioty ją kwotujące, oraz niskiej przejrzystości metodologii dla przeciętnego kredytobiorcy.
W odpowiedzi na te zastrzeżenia oraz w związku z unijnym rozporządzeniem BMR (Benchmark Regulation) we wrześniu 2022 roku Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej, w którego pracach uczestniczą m.in. KNF, NBP i GPW Benchmark, wybrał do stopniowego zastąpienia WIBOR-u wskaźnik oparty na rzeczywistych danych transakcyjnych, czyli WIRON. Harmonogram zakładał wygaszenie WIBOR-u do końca 2027 roku, a reforma miała zwiększyć przejrzystość mechanizmu ustalania oprocentowania, zapewnić zgodność ze standardami wynikającymi z BMR i ograniczyć ryzyko prawne związane z kontestowaniem umów przez osoby kwestionujące sposób wyznaczania WIBOR-u.
Pod koniec 2024 roku kierunek reformy zmieniono. Po przeglądzie wskaźników alternatywnych i dwóch rundach konsultacji KS NGR wybrał zamiast WIRON-u indeks z rodziny WIRF, oparty na depozytach instytucji kredytowych i finansowych, który 24 stycznia 2025 roku otrzymał nazwę POLSTR. Szerzej o skutkach tej decyzji piszemy w tekście czy zmiana WIBOR na WIRON pomoże kredytobiorcom. Banki, które przygotowywały się do oferowania kredytów na WIRON, musiały zrewidować swoje plany. Część kredytobiorców zastanawia się, czy zamiana WIBOR-u na inny wskaźnik realnie obniżyłaby ich raty, a odpowiedź nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać.
Jaką pozycję WIRON zajmuje dziś na rynku
WIRON nadal funkcjonuje jako formalnie zatwierdzony wskaźnik referencyjny, zgodny z rozporządzeniem BMR i publikowany przez GPW Benchmark. Jego stosowanie jest jednak dobrowolne i ograniczone, nie stanowi podstawy dla większości nowych produktów finansowych. W praktyce nie pełni funkcji głównego benchmarku na rynku kredytowym, a jego wdrożenie w tym charakterze zostało zawieszone.
Rolę następcy WIBOR-u przejął POLSTR: GPW Benchmark wyznacza go oficjalnie od 2 czerwca 2025 roku, a KS NGR ogłosił go docelowym wskaźnikiem. Zgodnie z komunikatem KNF z 18 maja 2026 roku WIBOR 1M, 3M i 6M będzie opracowywany do 31 grudnia 2036 roku, co opisujemy w tekście czy likwidacja WIBOR jest nieuchronna. Możliwe scenariusze zastąpienia WIBOR-u niosą odmienne konsekwencje dla osób spłacających kredyty hipoteczne.
Wniosek: WIRON pozostaje aktywnym, formalnie zatwierdzonym wskaźnikiem referencyjnym, ale jego rola na rynku ograniczyła się do funkcji pomocniczej. Reforma nie została odwołana, tylko skierowana na POLSTR, a w maju 2026 roku ogłoszono datę ostatniej publikacji WIBOR 1M, 3M i 6M.
Pytania dotyczące własnej umowy kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
