Likwidacja WIBOR jest już przesądzona. 18 maja 2026 r. GPW Benchmark SA, administrator wskaźnika, ogłosiła, że WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M będzie opracowywany ostatni raz 31 grudnia 2036 r. Wyjaśniamy, skąd wzięła się reforma, jak wygląda jej harmonogram, co oznacza dla zaciągniętych zobowiązań i czym jest następca WIBOR-u.
Dlaczego WIBOR znika z polskiego rynku finansowego
Wskaźnik WIBOR funkcjonuje od 1992 roku i opiera się na deklaracjach banków dotyczących oprocentowania pożyczek międzybankowych. Problem w tym, że takich pożyczek zawiera się dziś bardzo niewiele. Stawka nie zawsze powstaje więc z realnych transakcji, lecz także z informacji banków o tym, po jakiej cenie pożyczyłyby sobie pieniądze. Metodologia WIBOR przewiduje wykorzystanie danych wejściowych, które nie zawsze odpowiadają rzeczywistym transakcjom, i to był jeden z powodów reformy. Komisja Nadzoru Finansowego oraz Narodowa Grupa Robocza ds. Reformy Wskaźników Referencyjnych przyjęły plan stopniowego wycofania wskaźnika.
WIBOR ma być stopniowo zastępowany wskaźnikiem POLSTR i produktami ze stałą stopą procentową. Według komunikatu KNF z 18 maja 2026 r. WIBOR O/N przestaje być opracowywany 1 października 2026 r., a 22 grudnia 2026 r. będzie pierwszym dniem bez wartości WIBOR 1Y. Terminy 1M, 3M i 6M mają być publikowane do 31 grudnia 2036 r., a 1 stycznia 2037 r. przyjęto za dzień uporządkowanej likwidacji wskaźnika. Szczegóły tego kalendarza zebraliśmy w tekście WIBOR w 2026, co warto wiedzieć.
Zmiana wynika z unijnego rozporządzenia BMR, które kładzie nacisk na oparcie wskaźników referencyjnych na weryfikowalnych danych transakcyjnych. Kredytobiorcy coraz częściej kwestionują uczciwość tego wskaźnika, choć w wyroku z 12 lutego 2026 r. (C-471/24) TSUE uznał, że same szczególne cechy tej stawki nie czynią klauzuli nieuczciwą, jeżeli była ona zgodna z BMR w chwili zawarcia umowy.
Co reforma oznacza dla zawartych już umów kredytowych
KNF oczekuje, że kredytodawcy do 31 grudnia 2026 r. przestaną zawierać nowe umowy z WIBOR, a od 1 stycznia 2027 r. wskaźnik ma służyć wyłącznie wygaszaniu umów zawartych wcześniej. W czerwcu 2026 r. Komitet Stabilności Finansowej uznał, że nie ma potrzeby wyznaczania zamiennika WIBOR, a przedstawiciel Ministra Finansów poinformował, że rozporządzenie w tej sprawie nie jest konieczne. Banki mogą jednak proponować zmiany w dokumentacji, w tym aneksy do umowy kredytowej. Przejście na wskaźnik liczony z rzeczywistych transakcji może przełożyć się na wysokość rat, choć skala efektu zależy od poziomu nowej stawki w danym momencie.
Wniosek: jeśli przy zamianie WIBOR-u na nowy wskaźnik zostanie przewidziany spread korygujący, ma on wygładzić różnicę w oprocentowaniu i uniknąć skokowego wzrostu kosztów kredytu w momencie przejścia.
Kredytobiorcy z umowami opartymi na WIBOR powinni czytać proponowane aneksy uważnie i najlepiej skonsultować ich treść z prawnikiem przed podpisaniem. Reforma może też wpłynąć na zdolność kredytową i dostępność nowych produktów finansowych w kolejnych latach.
Bank musi przedstawić symulację pokazującą różnicę między obecnym a przyszłym oprocentowaniem, co pozwala ocenić skutki zmiany przed podjęciem decyzji. Gdy pojawia się niepewność, warto rozważyć, czy można usunąć WIBOR z umowy kredytowej już teraz, zamiast czekać na propozycję banku. Część kredytobiorców sprawdza też, czy zamiana WIBOR-u na inny wskaźnik obniży ratę.
POLSTR, czyli następca WIBOR-u
Zgodnie z decyzją Komitetu Sterującego Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych WIBOR zastąpi POLSTR (Polish Short Term Rate), wcześniej znany jako indeks WIRF. Rozstrzygnięto to w grudniu 2024 roku, po analizach pokazujących, że wcześniej rozważany WIRON nie sprawdził się w roli zamiennika.
POLSTR bazuje na rzeczywistych transakcjach depozytowych typu overnight zawieranych przez instytucje finansowe. Różnica dotyczy źródła danych: metodologia WIBOR dopuszcza dane niekoniecznie odpowiadające zawartym transakcjom, a POLSTR odzwierciedla faktyczny koszt pozyskania kapitału z dnia na dzień. Oficjalne wyznaczanie POLSTR ruszyło 2 czerwca 2025 roku, a 21 listopada 2025 roku Ministerstwo Finansów przeprowadziło pierwszą pilotażową emisję obligacji skarbowych opartych na tym wskaźniku. Dług państwa wyceniany według POLSTR pomaga rozwinąć rynek nowej stawki, o czym piszemy też w tekście o tym, jakimi wskaźnikami zastąpić WIBOR.
Wprowadzenie POLSTR ma podnieść zaufanie uczestników rynku i zsynchronizować polski system z wymogami międzynarodowymi. Wymaga to jednak przebudowy systemów informatycznych i procedur w bankach, bez której nie da się płynnie przejść na nowy wskaźnik ani poprawnie wyceniać opartych na nim produktów.
Co przyniesie transformacja systemu referencyjnego
Reforma jest już w toku: od 2027 roku WIBOR ma służyć tylko obsłudze wcześniej zawartych umów, a jego publikacja dla terminów 1M, 3M i 6M zakończy się 31 grudnia 2036 roku. Po drodze kredytobiorcy mogą otrzymywać propozycje aneksu zamieniającego wskaźnik, dlatego przed taką decyzją warto sięgnąć po poradę prawną.
Zmiana dotknie nie tylko kredytów, ale też instrumenty pochodne, obligacje zmiennokuponowe i produkty strukturyzowane. Banki będą musiały przebudować modele ryzyka i dostosować politykę cenową do nowych realiów. Okres przejściowy może oznaczać większą zmienność oprocentowania, zanim rynek w pełni przyjmie nowy wskaźnik.
Trwałe korzyści z POLSTR to wyższa przejrzystość rynku, oparcie wskaźnika na danych transakcyjnych i lepsze dopasowanie polskiego systemu finansowego do unijnego rozporządzenia BMR. Dla kredytobiorców oznacza to potencjalnie bardziej przewidywalne warunki finansowania, oparte na obiektywnych i weryfikowalnych danych rynkowych.
Pytania dotyczące własnej umowy kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
