Fundusz Wsparcia Kredytobiorców to pomoc z ustawy z 9 października 2015 r. dla osób, które spłacają hipoteczny kredyt mieszkaniowy i znalazły się w trudnej sytuacji finansowej. Pieniądze wypłaca Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Pomoc jest zwrotna, ale nieoprocentowana, i ma dwie formy: wsparcie w opłacaniu rat oraz pożyczkę na spłatę zadłużenia po sprzedaży nieruchomości. Opis poniżej opiera się na tekście ustawy obowiązującym we wrześniu 2026 r.
Jaki kredyt obejmuje ustawa
Ustawa mówi o kredycie mieszkaniowym. To kredyt albo pożyczka zabezpieczone hipoteką i zaciągnięte na potrzeby mieszkaniowe. Cel nie może być związany z działalnością gospodarczą. Ustawa wyłącza też finansowanie prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Chodzi między innymi o zakup, budowę albo remont mieszkania lub domu jednorodzinnego, nabycie spółdzielczego prawa do lokalu i kupno działki pod dom. Liczy się też zobowiązanie hipoteczne zaciągnięte na spłatę takiego kredytu, na przykład po refinansowaniu.
Ustawa nie uzależnia pomocy od rodzaju oprocentowania. Skorzystać można przy stopie zmiennej, stałej, a także wtedy, gdy spłata idzie w walucie obcej. W tym ostatnim przypadku BGK przelicza pieniądze na walutę spłaty po kursie sprzedaży NBP z dnia poprzedzającego przekazanie.
Kto może dostać pomoc
Wystarczy spełnić jeden z trzech warunków z art. 3 ust. 1 ustawy:
- w dniu złożenia wniosku co najmniej jeden z kredytobiorców ma status bezrobotnego,
- wskaźnik RdD, czyli stosunek raty kapitałowo-odsetkowej do dochodu gospodarstwa domowego w danym miesiącu, przekracza 40%,
- dochód gospodarstwa po odjęciu kosztów obsługi kredytu nie przekracza dwuipółkrotności kryterium z ustawy o pomocy społecznej, a przy kilku osobach tej samej wielokrotności kwoty na osobę w rodzinie, pomnożonej przez liczbę domowników.
Kryteria z pomocy społecznej wynoszą od 1 stycznia 2025 r. 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie. Po przeliczeniu daje to 2525 zł dla jednej osoby oraz 2057,50 zł na każdego członka rodziny. Rada Ministrów co kilka lat aktualizuje te kwoty rozporządzeniem, dlatego przed złożeniem wniosku dobrze jest sprawdzić stawki obowiązujące w danym dniu. Przy oprocentowaniu zmiennym rata, a razem z nią wskaźnik RdD, rośnie lub spada wraz ze stopą, co opisujemy w tekście o tym, jak WIBOR wpływa na raty kredytu.
Kiedy pomoc nie przysługuje
Ustawa wyklucza przyznanie wsparcia lub pożyczki, gdy:
- umowa kredytu została wypowiedziana przed złożeniem wniosku,
- któryś z kredytobiorców stracił zatrudnienie, bo sam wypowiedział umowę o pracę,
- umowę o pracę rozwiązano z winy pracownika w trybie art. 52 § 1 Kodeksu pracy, czyli bez wypowiedzenia,
- kredytobiorca jest właścicielem innego mieszkania lub domu jednorodzinnego, ma inne spółdzielcze prawo do lokalu albo roszczenie o przeniesienie takiego prawa, lub miał je w ciągu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku.
Wsparcia nie wypłaca się też za okres, w którym osobie ubiegającej się o pomoc należy się świadczenie z ubezpieczenia spłaty kredytu na wypadek utraty pracy. Osoba, która już korzystała ze wsparcia, może wystąpić jeszcze raz wyłącznie wtedy, gdy poprzednia pomoc się zakończyła i trwała nie dłużej niż 39 miesięcy. Łączny okres nie może przekroczyć 40 miesięcy.
Wsparcie w opłacaniu rat
BGK przelewa pieniądze bezpośrednio kredytodawcy, na rachunek wskazany do obsługi pomocy, więc wnioskodawca nie dostaje tych kwot do ręki. Wsparcie trwa najwyżej 40 miesięcy, a jedna rata nie może przekroczyć 3000 zł. Gdy rata kredytu jest wyższa, do wyliczeń przyjmuje się właśnie 3000 zł, co daje maksymalnie 120 000 zł w całym okresie. Otrzymanej pomocy nie bierze się pod uwagę przy ocenie zdolności kredytobiorcy do obsługi tej umowy.
Fundusz nie zawiesza obowiązku spłaty. Raty nadal trafiają do banku, tyle że w całości albo w części z pieniędzy BGK. To inna sytuacja niż opisana w tekście o tym, czy można wstrzymać spłacanie kredytu opartego o WIBOR.
BGK wstrzymuje wypłaty między innymi wtedy, gdy wszyscy kredytobiorcy utracą status bezrobotnego, gdy lokal lub dom zostanie zbyty, gdy ruszy egzekucja z tej nieruchomości albo gdy zmiana dochodów, wysokości raty lub składu gospodarstwa domowego sprawi, że warunek przestanie być spełniony. O takich zmianach trzeba niezwłocznie poinformować bank. Jeżeli wypłaty wstrzymano z powodu utraty statusu bezrobotnego lub takiej zmiany, można złożyć nowy wniosek na innej podstawie z art. 3 ust. 1.
Pożyczka po sprzedaży mieszkania
Druga forma pomocy dotyczy sytuacji, w której sprzedałeś nieruchomość kupioną za kredyt, a uzyskana kwota nie pokryła całego zadłużenia. Na brakującą część można dostać pożyczkę do 120 000 zł, którą BGK przekazuje na rachunek banku. Do wniosku dołączasz dokumenty transakcji i oświadczenie, że nabywcą nie jest członek rodziny, domownik ani osoba bliska w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Jeszcze przed zbyciem można wystąpić o promesę, czyli przyrzeczenie udzielenia pożyczki. Warunkiem jest zawarta umowa przedwstępna. BGK w ciągu 7 dni informuje o zarezerwowaniu środków, a bank w kolejnych 7 dniach wydaje promesę ważną co najmniej 6 miesięcy. Umowę sprzedaży dostarcza się bankowi w ciągu 14 dni od jej zawarcia. Jeżeli równolegle toczy się spór o umowę, pomocny może być tekst o zbyciu mieszkania w trakcie sprawy o kredyt z WIBOR.
Gdzie i jak złożyć wniosek
Wniosek składa się u kredytodawcy, czyli w banku albo spółdzielczej kasie, która udzieliła finansowania, a nie w BGK. Może mieć postać papierową lub elektroniczną, także przez bankowość internetową. Zawiera on dane osobowe i numer umowy oraz oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, między innymi o podstawie ubiegania się o pomoc, o wskaźniku RdD za poprzedni miesiąc albo o dochodzie i liczbie osób w gospodarstwie domowym.
Bank weryfikuje dokumenty w ciągu 21 dni. Gdy czegoś brakuje, wzywa do uzupełnienia i ma potem 14 dni na ponowną ocenę. Umowę o udzielenie pomocy zawiera się w ciągu 14 dni od pozytywnego rozpatrzenia. Wypowiedzenie umowy kredytu w czasie, gdy wniosek jest rozpatrywany, nie wywołuje wobec Ciebie skutku.
Odrzucając wniosek, bank musi na piśmie wskazać, których warunków nie spełniono i z jakich powodów. Wnioskodawca ma wtedy 14 dni na wystąpienie o dodatkową weryfikację przez Radę Funduszu, za pośrednictwem banku. Rada rozstrzyga najpóźniej w ciągu 2 miesięcy. Opłata za tę procedurę wynosi 100 zł: płaci ją bank, jeśli warunki okażą się spełnione, albo wnioskodawca, jeśli nie.
Zwrot i umorzenie części
Oddawanie pieniędzy zaczyna się w miesiącu następującym po upływie 2 lat od wypłaty ostatniej raty wsparcia lub pożyczki. Zwrot odbywa się w 200 równych, nieoprocentowanych ratach, płatnych do 15. dnia każdego miesiąca. Najpóźniej 30 dni przed pierwszą wpłatą bank podaje wysokość raty i numer rachunku. Po zapłaceniu bez opóźnień 134 rat pozostała część, czyli 66 rat, podlega umorzeniu.
Te zasady obowiązują od 15 maja 2024 r. Do pomocy udzielonej wcześniej stosuje się dawne reguły (zwrot w 144 ratach, umorzenie po 100), chyba że złożono wniosek o zmianę warunków na obecne, na co pozwala przepis przejściowy nowelizacji z 12 kwietnia 2024 r.
Zbycie nieruchomości objętej wsparciem oznacza obowiązek oddania pieniędzy w ciągu 30 dni. Przy zwłoce bank wzywa na piśmie do zapłaty w terminie nie dłuższym niż 90 dni, a gdy i on minie, trzeba niezwłocznie zwrócić całą kwotę z odsetkami ustawowymi. Rada Funduszu może na wniosek zobowiązanego odroczyć płatność lub rozłożyć należność na raty. Może też umorzyć dług w całości lub w części, gdy uzasadnioną prośbę złoży zobowiązany albo kredytodawca. Takie pisma również składa się za pośrednictwem banku.
Sytuację związaną z własną umową kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
