Konsekwencje pozwania banku o WIBOR mogą być różne. Przy korzystnym wyroku w grę wchodzi zwrot części zapłaconych odsetek albo niższa rata, a przy przegranej koszty procesu i brak zmian w umowie. Poniżej opisujemy skutki, z jakimi powinien się liczyć kredytobiorca decydujący się na drogę sądową.
Zwrot nadpłaconych środków po korzystnym wyroku
Przy korzystnym rozstrzygnięciu sąd może zasądzić zwrot kwot uznanych za pobrane nienależnie. Zwrot obejmuje część odsetkową powiązaną z WIBOR-em, a czasem też prowizje i inne opłaty okołokredytowe związane z zastosowaniem wskaźnika. Jeśli sąd uzna, że WIBOR wprowadzono do umowy bez należytego poinformowania konsumenta, może zobowiązać bank do wyrównania różnicy między ratami faktycznie zapłaconymi a tymi, które obowiązywałyby bez spornego postanowienia. Kwota zwrotu zależy od długości okresu spłaty i wysokości wskaźnika w tym czasie: im dłużej trwała umowa i im wyższe były odczyty WIBOR-u, tym większa suma wchodzi w grę. Roszczenia kredytobiorców obejmują niekiedy także prowizję przygotowawczą czy koszty obsługi zobowiązania.
Niższe raty po eliminacji WIBOR-u z umowy
Sąd może uznać klauzulę WIBOR za niedozwoloną i usunąć ją z umowy kredytowej. Oprocentowanie ogranicza się wtedy wyłącznie do marży banku, co daje wyraźne obniżenie bieżących rat. Różnica między ratą liczoną od pełnej stopy (marża plus WIBOR) a ratą naliczaną tylko od marży może wynieść 30-40% miesięcznej płatności, a przy wysokim poziomie stóp procentowych bywa jeszcze większa. W skali całego okresu spłaty różnica może sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych, zależnie od wysokości kredytu i czasu jego trwania.
Zabezpieczenie roszczenia na czas procesu
W trakcie postępowania kredytobiorca może złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia, na przykład przez czasowe wstrzymanie obowiązku płacenia części raty wynikającej z WIBOR-u. Sąd udziela zabezpieczenia, gdy uzna roszczenie za uprawdopodobnione i istnieje interes prawny w takiej ochronie (art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego), a ocenia to w każdej sprawie osobno. Zabezpieczenie ma charakter tymczasowy i obowiązuje w granicach określonych w postanowieniu sądu. Zakres płatności po uzyskaniu zabezpieczenia omawiamy w tekście o tym, czy można wstrzymać spłacanie części kredytu opartego o WIBOR.
Ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia
Nie każda sprawa kończy się wyrokiem na korzyść kredytobiorcy. Sąd może uznać, że umowę zawarto zgodnie z prawem i sposób informowania o WIBOR-ze był wystarczający. Wtedy kredytobiorca nie odzyskuje środków, a dodatkowo ponosi koszty postępowania. Może zostać zobowiązany do zapłaty kosztów zastępstwa procesowego banku, które w pierwszej instancji sięgają kilku tysięcy złotych, do tego pokrywa własną obsługę prawną, opłaty sądowe i opinie biegłych.
Na ocenę szans wpływa też wyrok TSUE z 12 lutego 2026 r. (C-471/24): Trybunał przyjął, że wymóg przejrzystości nie nakłada na bank szczególnych obowiązków informacyjnych co do metodologii WIBOR, a samo przemilczenie jej cech nie czyni postanowienia nieuczciwym. Praktyczne skutki opisujemy w tekście co dla kredytobiorców oznacza pierwszy wyrok TSUE w sprawie WIBOR. Przed podjęciem decyzji o pozwie dobrze jest przeanalizować umowę i sposób udzielenia informacji przedkontraktowej, bo od tego zależy ocena szans w konkretnej sprawie.
Koszty postępowania sądowego
Wniesienie pozwu o WIBOR wiąże się z konkretnymi wydatkami niezależnie od wyniku sprawy. Szczegółowe zestawienie opłat zawiera tekst ile kosztuje pozew o WIBOR.
| Pozycja | Orientacyjny koszt |
|---|---|
| Opłata sądowa od pozwu | 1 000 zł |
| Obsługa prawna | 4 000 - 10 000 zł |
| Opinia biegłego | 2 000 - 5 000 zł |
| Postępowanie apelacyjne | kilka tysięcy zł |
| Łącznie | ok. 10 000 - 25 000 zł |
Opinię biegłego sąd dopuszcza zwłaszcza w sprawach o złożonej konstrukcji umowy, a jej koszt rośnie wraz ze stopniem skomplikowania wyliczeń. Łączny koszt procesu może wynieść od około 10 000 zł do 25 000 zł, zanim zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie, a sama wygrana nie zawsze oznacza pełny zwrot poniesionych wydatków. Przy przegranej obciążenie bywa większe, dlatego przed decyzją trzeba zestawić szanse powodzenia z możliwą wartością roszczenia.
Wniosek: zanim złożysz pozew, porównaj szacowaną wartość roszczenia (na podstawie długości spłaty i wysokości WIBOR-u w tym czasie) z kosztami procesu wynoszącymi 10 000-25 000 zł. Bilans zależy od treści umowy, kwoty kredytu i oceny szans w konkretnej sprawie.
Możliwość zawarcia ugody
Samo złożenie pozwu o WIBOR nie wyklucza rozmów ugodowych, które strony mogą prowadzić na każdym etapie sporu. Ugoda może zakończyć spór bez wieloletniego procesu, a jej warunki zależą wyłącznie od negocjacji. Propozycja może dotyczyć na przykład obniżenia marży, aneksowania umowy albo zwrotu określonej kwoty w zamian za wycofanie pozwu. Każdą taką propozycję dobrze porównać z możliwymi skutkami wyroku i z ryzykiem przegranej.
Pozwy o WIBOR a reforma wskaźników referencyjnych
Spory o WIBOR toczą się w czasie reformy wskaźników referencyjnych. Od 2 czerwca 2025 r. wyznaczany jest POLSTR, wskazany jako następca WIBOR, a Komisja Nadzoru Finansowego oczekuje, że kredytodawcy do końca 2026 r. zaprzestaną zawierania nowych umów opartych na WIBOR. Terminy 1M, 3M i 6M mają być opracowywane do 31 grudnia 2036 r. na potrzeby już zawartych umów, o czym piszemy w tekście czy likwidacja WIBOR jest nieuchronna.
Wzrost świadomości prawnej kredytobiorców
Proces sądowy dotyczący WIBOR-u pogłębia wiedzę kredytobiorcy o własnych prawach i mechanizmach rynku finansowego. Analiza umowy i argumentacji prawnej pozwala zrozumieć, jak konstruowane są produkty bankowe, co zwiększa ostrożność wobec przyszłych długoterminowych zobowiązań. Kredytobiorcy uczą się interpretacji zapisów umownych i poznają źródła wsparcia prawnego dostępne dla konsumentów. Sama konieczność prześledzenia własnej umowy buduje nawyk uważnego czytania dokumentów przed podpisaniem.
Relacje z bankiem po sporze
Część kredytobiorców obawia się, że spór sądowy odbije się na przyszłych relacjach z tą instytucją, na przykład przy kolejnych wnioskach o produkty finansowe. Dla osób, którym zależy na zakończeniu sporu bez procesu, rozwiązaniem do rozważenia jest mediacja w sprawie kredytu z WIBOR, która pozwala szukać porozumienia przy zachowaniu neutralnych stosunków z bankiem.
Pytania dotyczące własnej umowy kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
