WIBOR a leasing to połączenie, które widać w racie: zależy ona od wartości przedmiotu umowy, formy zobowiązania oraz konstrukcji oprocentowania, a przy zmiennej stopie także od wskaźnika WIBOR. Poniżej wyjaśniamy, kiedy WIBOR wpływa na koszt leasingu, jakie roszczenia mogą przysługiwać przedsiębiorcy oraz jak ograniczyć wydatki na finansowanie poza sądem.
Jak wskaźnik referencyjny kształtuje koszt leasingu
Leasingodawcy stosują w umowach oprocentowanie stałe albo zmienne, uzależnione od wysokości stopy referencyjnej. WIBOR może być składnikiem raty leasingowej, o ile dokumenty wyraźnie opisują sposób obliczania oprocentowania, dzień pomiaru oraz częstotliwość aktualizacji. Gdy w umowie pojawia się zapis, że do marży leasingodawcy dolicza się np. WIBOR 1M lub WIBOR 3M, miesięczna rata rośnie lub spada razem z poziomem wskaźnika.
Częstotliwość aktualizacji odróżnia leasing od kredytów mieszkaniowych, gdzie częściej wykorzystuje się WIBOR 3M lub WIBOR 6M. W leasingu dominuje krótszy horyzont pomiaru, zwykle miesięczny, więc rata reaguje na zmiany stóp szybciej niż rata kredytu hipotecznego.
Leasing a kredyt bankowy ze zmiennym oprocentowaniem, różnice prawne
Umowa leasingowa z WIBOR-em z reguły dotyczy relacji między przedsiębiorcami, więc standardowo nie podlega pełnej ochronie konsumenckiej z dyrektywy 93/13 oraz przepisów o klauzulach abuzywnych. Od 1 stycznia 2021 roku przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych (art. 385¹-385³ k.c.) stosuje się jednak także do osoby fizycznej, która zawiera umowę bezpośrednio związaną ze swoją działalnością gospodarczą, jeżeli z treści umowy wynika, że nie ma ona dla niej charakteru zawodowego (art. 385⁵ k.c.). O charakterze zawodowym świadczy w szczególności przedmiot działalności wpisany do CEIDG, a nowe zasady dotyczą umów zawartych od tej daty.
Ten tzw. przedsiębiorca na prawach konsumenta może powoływać się na art. 385⁵ kodeksu cywilnego także w sporach o zmienne oprocentowanie w klasycznym leasingu oraz w pożyczkach oferowanych przez te same firmy. Właściciel jednoosobowej firmy może więc zakwestionować klauzulę WIBOR, jeśli umowa nie ma dla niego charakteru zawodowego, a zakres tej ochrony sądy oceniają w konkretnych sprawach. Decyduje przedmiot kontraktu i jego związek z profilem działalności, nie sam fakt prowadzenia firmy. Przepis nie obejmuje spółek, bo dotyczy wyłącznie osób fizycznych. Podobne pytania omawiamy w tekście o tym, czy można złożyć pozew o WIBOR, prowadząc działalność w lokalu na kredyt.
Kiedy można zaskarżyć klauzulę zmiennego oprocentowania w leasingu
Pozew dotyczący WIBOR w leasingu można oprzeć na zarzucie nieuczciwego skonstruowania klauzuli zmiennego oprocentowania lub braku rzetelnego poinformowania korzystającego o ryzyku ekonomicznym. Liczy się sprawdzenie trzech elementów: czy umowa zawiera precyzyjny opis mechanizmu zmiany oprocentowania, czy wskazuje źródło publikacji wskaźnika oraz czy określa konkretny dzień jego odczytu. Brak któregokolwiek z nich bywa argumentem za abuzywnym charakterem klauzuli. W razie wątpliwości warto skonsultować sprawę z adwokatem zajmującym się sporami o WIBOR, który oceni realne podstawy do złożenia pozwu.
Wyrok w sprawie pożyczki na zakup maszyny rolniczej
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 14 marca 2025 r. (sygn. XXIII Ga 763/24) oddalił apelację pożyczkodawcy od wyroku sądu rejonowego, który w zaskarżonej części nie uwzględnił jego powództwa o zapłatę z weksla. Sprawa dotyczyła finansowania zakupu maszyny dla gospodarstwa rolnego, oprocentowanego według WIBOR 1M powiększonego o marżę, a pozwanymi byli pożyczkobiorca prowadzący działalność rolniczą i poręczyciel weksla.
Sąd uznał, że pozwani występowali jako przedsiębiorcy, a nie konsumenci. Mimo to ocenił, że posługiwanie się w umowie i ogólnych warunkach klauzulami generalnymi sprawiło, że zapisy były niejasne i niezrozumiałe dla pożyczkobiorcy. Według sądu pożyczkodawca powinien był jednoznacznie poinformować klienta o łącznej wysokości opłat, a przede wszystkim o kosztach finansowania.
Konsekwencje orzeczenia dla leasingobiorców
Wyrok zapadł w jednej, indywidualnej sprawie, więc nie przesądza o innych. Pokazuje jednak, że także w relacji z przedsiębiorcą sąd może oceniać, czy zapisy o oprocentowaniu i kosztach finansowania były jasne. Orzeczenie zapadło w relacji biznesowej, co czyni je punktem odniesienia dla innych firm rozważających złożenie pozwu o WIBOR. To, czy jest szansa wygrać pozew o WIBOR, zależy od zapisów konkretnej umowy, nie od statusu strony.
Jak obniżyć koszty leasingu poza postępowaniem sądowym
Pozew o WIBOR to tylko jedna z dróg ograniczenia kosztów. Do najczęściej stosowanych rozwiązań należy renegocjacja kontraktu i zamiana oprocentowania zmiennego na stałe, co daje większą przewidywalność w dłuższym okresie. Firmy negocjują też obniżenie marży leasingodawcy, zwłaszcza gdy mają dobrą historię płatności i stabilną sytuację finansową. Taka rozmowa bywa skuteczniejsza pod koniec okresu leasingu albo gdy przedsiębiorca rozważa przeniesienie finansowania do konkurencyjnej firmy.
Wcześniejsza spłata części zobowiązania zmniejsza podstawę naliczania oprocentowania, o ile umowa nie przewiduje kary za przedterminowe rozliczenie. Dopłata kilku tysięcy złotych obniża całkowitą kwotę odsetek. Firmy korzystają też z wydłużenia okresu finansowania, by uzyskać niższy miesięczny koszt obsługi długu, choć w efekcie zapłacą więcej przez dłuższy czas. Warto pamiętać, że zmiana wskaźnika referencyjnego może wpłynąć na wysokość rat również w leasingu, o ile strony uzgodnią modyfikację umowy i zastosują alternatywny benchmark oparty na innych parametrach rynkowych.
Refinansowanie leasingu jako alternatywa
Gdy leasingodawca nie zgadza się na renegocjację, przedsiębiorca może rozważyć refinansowanie, czyli przejęcie zobowiązania przez inną spółkę finansującą na korzystniejszych warunkach. Rozwiązanie to działa szczególnie dobrze, jeśli od zawarcia umowy minęło kilka lat, a rynkowe stopy spadły lub firma poprawiła swoją zdolność kredytową. Nowy kontrakt może mieć niższą marżę, stałe oprocentowanie albo dłuższy okres spłaty. Koszt operacji to zazwyczaj opłata za wcześniejsze zamknięcie starego leasingu oraz nowa prowizja, dlatego warto przeliczyć, czy oszczędności na ratach zrekompensują te wydatki.
Poziom WIBOR w leasingu w 2026 roku
Według fixingu z 24 września 2026 roku WIBOR 1M wynosił 3,72%, a WIBOR 3M 3,83% (dane GPW Benchmark). Wysokość wskaźnika przekłada się wprost na wysokość rat leasingowych w umowach ze zmiennym oprocentowaniem: gdy WIBOR spada, przedsiębiorcy płacą mniej, a gdy rośnie, rata idzie w górę.
Wniosek: przy umowie ze zmiennym oprocentowaniem każda zmiana WIBOR-u trafia do raty przy najbliższej aktualizacji, a jej skala zależy od kwoty finansowania i okresu umowy.
Nowe umowy leasingowe a koniec WIBOR-u
Kierunku stóp procentowych w kolejnych miesiącach nie da się przewidzieć z pewnością, dlatego firmy planujące nowy leasing powinny ocenić, czy w ich sytuacji lepiej postawić na oprocentowanie stałe, wyższe, ale pewne, czy zmienne, obarczone ryzykiem wzrostu w przyszłości. Przy nowych umowach trzeba też uwzględnić reformę wskaźników. KNF oczekuje, że podmioty nadzorowane do 31 grudnia 2026 roku przestaną podpisywać nowe umowy z WIBOR-em, i wskazuje, że leży to także w interesie stron umów zawieranych przez firmy, które jej nie podlegają.
Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej przyjął 12 września 2025 roku rekomendacje dla nowych produktów leasingowych opartych na POLSTR, następcy WIBOR-u. Więcej o nim piszemy w tekście jakimi wskaźnikami zastąpić WIBOR. Istniejące umowy mogą nadal korzystać z WIBOR 1M, 3M i 6M, publikowanych do 31 grudnia 2036 roku.
Praktyczne wnioski dla przedsiębiorców
Jeśli umowa leasingu lub powiązanej z nim pożyczki przewiduje oprocentowanie zmienne, WIBOR może być jej elementem. Przedsiębiorca, który uzna zapisy dotyczące oprocentowania za niejasne lub nieuczciwe, ma prawo wnieść pozew o WIBOR. Alternatywą pozostaje wypracowanie nowych warunków z leasingodawcą, choćby przez renegocjację umowy. Punktem wyjścia jest dokładne sprawdzenie treści kontraktu: brak opisu mechanizmu zmiany oprocentowania, źródła publikacji wskaźnika lub dnia jego odczytu może być argumentem za zakwestionowaniem klauzuli. Szerzej o sytuacji firm piszemy w tekście o tym, jakie są skutki unieważnienia WIBOR dla przedsiębiorstw.
Pytania dotyczące własnej umowy kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
