Leasing jest jedną z form finansowania środków trwałych w firmach, a jego koszty wynikają z wartości przedmiotu umowy, formy zobowiązania oraz konstrukcji oprocentowania. Od czego dokładnie zależy rata leasingowa? Czy wpływa na nią wskaźnik WIBOR? Co przedsiębiorca może zrobić, aby ustabilizować swój budżet?
Jak wskaźnik referencyjny wpływa na umowy leasingowe
Leasingodawcy wprowadzają do umów różne mechanizmy, które mają wpływ na ostateczny koszt finansowania, a jednym z nich bywa wskaźnik WIBOR. W kontraktach leasingowych stosuje się oprocentowanie stałe lub zmienne, uzależnione od wysokości stopy referencyjnej. WIBOR może być składnikiem leasingu, o ile dokumenty wyraźnie opisują sposób obliczania oprocentowania, dzień pomiaru oraz częstotliwość aktualizacji. Jeżeli w umowie pojawia się zapis, że do marży leasingodawcy dolicza się np. WIBOR 1M lub WIBOR 3M, wtedy miesięczna rata leasingowa rośnie lub spada razem z poziomem wskaźnika. Odmiennie niż w kredytach hipotecznych, gdzie częściej wykorzystuje się WIBOR 3M lub WIBOR 6M, w leasingu dominuje krótszy horyzont czasowy pomiaru — zwykle miesięczny.
Prawne różnice między leasingiem a kredytem bankowym przy zmiennym oprocentowaniu
Zestawiając leasing z kredytem bankowym opartym na WIBOR, widać dwie istotne różnice prawne. Po pierwsze, leasingowa umowa z WIBOR-em z reguły dotyczy relacji między przedsiębiorcami, więc standardowo nie podlega pełnej ochronie konsumenckiej przewidzianej w dyrektywie 93/13 oraz przepisach o klauzulach abuzywnych. Po drugie, od 2021 roku osoba fizyczna prowadząca działalność, gdy podpisuje umowę niezwiązaną zawodowo z jej przeważającą specjalizacją, może korzystać z wybranych uprawnień konsumenckich, w tym kwestionować nieuczciwe postanowienia nieuzgodnione indywidualnie.
Ten tzw. przedsiębiorca na prawach konsumenta działa na podstawie art. 385[5] kodeksu cywilnego, co bywa używane również przy sporach o zmienne oprocentowanie w klasycznej umowie leasingowej oraz pożyczkach leasingowych. W praktyce oznacza to, że nawet właściciel jednoosobowej firmy może zakwestionować klauzulę WIBOR, jeśli zawarta umowa nie dotyczy bezpośrednio jego branżowej działalności. Sądy coraz częściej przyjmują szeroką interpretację tej ochrony, co daje leasingobiorcom dodatkowe narzędzia do walki o uczciwsze warunki finansowania.
Kiedy można zaskarżyć klauzulę zmiennego oprocentowania w leasingu
Pozew dotyczący WIBOR w leasingu można oprzeć na zarzucie nieuczciwego skonstruowania klauzuli zmiennego oprocentowania lub braku właściwego poinformowania leasingobiorcy o ryzyku ekonomicznym. W przypadku wątpliwości przedsiębiorca może skonsultować sprawę z adwokatem prowadzącym sprawy o WIBOR, który oceni, czy zapisy umowy dają realne podstawy do złożenia pozwu. Kluczowe jest sprawdzenie, czy umowa zawiera precyzyjny opis mechanizmu zmiany oprocentowania, wskazuje źródło publikacji wskaźnika oraz określa dzień jego odczytu. Brak któregokolwiek z tych elementów może być argumentem przemawiającym za abuzywnym charakterem klauzuli.
Precedensowy wyrok w sprawie pożyczki leasingowej
Na tle sporów sądowych pojawił się już korzystny dla klientów prawomocny wyrok dotyczący oprocentowania opartego na WIBOR w pożyczkach leasingowych. Pozew złożyli małżeństwo rolników z Kalisza. Sąd Okręgowy w Warszawie 14 marca 2025 r., sygn. XXIII Ga 763/24, oddalił apelację leasingodawcy i utrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie. Uznał, że zapis „WIBOR 1M plus marża” był zbyt ogólny i nie tłumaczył, jak dokładnie wylicza się raty. Sąd zwrócił uwagę, że leasingobiorca nie otrzymał informacji o sposobie ustalania wskaźnika, jego zmienności ani konsekwencjach wzrostu dla miesięcznych kosztów.
Konsekwencje orzeczenia dla leasingobiorców
Dla rolników ten wyrok oznacza, że mogą domagać się rozliczenia pożyczki leasingowej z WIBOR-em na nowych warunkach, co w praktyce daje szansę na niższe raty i odzyskanie części wcześniej wpłaconych pieniędzy. Można zatem wyciągnąć wniosek, że dziś szanse na wygraną są większe w sprawach o pożyczki leasingowe i leasing z WIBOR-em niż w sporach o kredyty bankowe, gdzie argumentacja jest trudniejsza i zależna od dalszych decyzji sądów, także unijnych. Przedsiębiorcy prowadzący działalność mogą więc rozważyć złożenie pozwu o WIBOR, sprawdzając wcześniej, czy ich umowa zawiera podobne braki jak ta zakwestionowana przez sąd w Warszawie. Istotne jest również to, że orzeczenie dotyczyło relacji biznesowej, co może stanowić precedens dla innych przedsiębiorców.
Sposoby obniżenia kosztów leasingu poza postępowaniem sądowym
Pozew o WIBOR w leasingu to tylko jedna z możliwych opcji. Jak inaczej przedsiębiorca może próbować obniżyć leasingową ratę? Do najczęściej stosowanych rozwiązań należy renegocjacja kontraktu i zmiana oprocentowania zmiennego na stałe, co daje większą przewidywalność w dłuższym okresie. Firmy negocjują również obniżenie marży leasingodawcy, zwłaszcza jeśli mają dobrą historię płatności i stabilną sytuację finansową. Taka rozmowa bywa skuteczniejsza, gdy zbliża się koniec okresu leasingu lub przedsiębiorca rozważa przeniesienie finansowania do konkurencyjnej firmy.
Inną możliwością jest wcześniejsza spłata części zobowiązania, która zmniejsza podstawę do naliczania oprocentowania leasingów. Warto sprawdzić, czy umowa nie przewiduje kary za przedterminową spłatę — jeśli jej nie ma, to dopłata kilku tysięcy złotych zmniejszy całkowitą kwotę odsetek. Firmy korzystają również z opcji wydłużenia okresu finansowania, aby uzyskać niższy miesięczny koszt obsługi długu, choć w efekcie zapłacą więcej przez dłuższy czas. Przy tym pamiętaj, że zmiana wskaźnika referencyjnego może wpłynąć na wysokość rat również w przypadku leasingu, jeśli strony uzgodnią modyfikację umowy i zastosują alternatywny benchmark oparty na innych parametrach rynkowych.
Refinansowanie leasingu jako alternatywa
Gdy leasingodawca nie zgadza się na renegocjację, przedsiębiorca może rozważyć refinansowanie — przejęcie zobowiązania przez inną firmę leasingową na korzystniejszych warunkach. Refinansowanie działa szczególnie dobrze, jeśli od zawarcia umowy minęło kilka lat, a rynkowe stopy spadły lub firma poprawiła swoją zdolność kredytową. Nowy kontrakt może mieć niższą marżę, stałe oprocentowanie albo dłuższy okres spłaty. Koszt takiej operacji to zazwyczaj opłata za wcześniejsze zamknięcie starego leasingu oraz nowa prowizja, więc warto przeliczyć, czy oszczędności na ratach zrekompensują te wydatki.
Jaki jest poziom wskaźnika WIBOR w leasingu w 2025 roku
W 2025 roku spadek stóp procentowych sprawił, że WIBOR w leasingu uległ obniżeniu. Stawka WIBOR 1M wynosi około 5,3%, a WIBOR 3M około 5,2%, co oznacza spadek o mniej więcej 10% w porównaniu z początkiem roku. Niższy WIBOR przekłada się bezpośrednio na wysokość rat leasingowych w umowach ze zmiennym oprocentowaniem. Dzięki temu przedsiębiorcy płacą mniej za leasing, a przewidywalność kosztów jest większa niż w okresie podwyżek stóp procentowych. Dla firm, które podpisały umowy w szczytowym momencie wysokich stóp (koniec 2023 i początek 2024 roku), obecny poziom wskaźnika oznacza realną ulgę w budżecie — rata w umowie z WIBOR 1M może być niższa o kilkaset złotych miesięcznie w porównaniu z rokiem wcześniej.
Prognoza zmian WIBOR w najbliższych miesiącach
Analitycy rynkowi spodziewają się dalszego łagodzenia polityki pieniężnej przez Radę Polityki Pieniężnej, co może oznaczać kolejne obniżki stóp referencyjnych i spadek WIBOR w drugiej połowie 2025 roku. Jeśli scenariusz ten się zrealizuje, przedsiębiorcy z leasingiem opartym na zmiennym oprocentowaniu zobaczą kolejne zmniejszenie rat. Z drugiej strony, jeśli inflacja znów przyspieszy lub pojawią się geopolityczne zawirowania, stopy mogą pozostać na obecnym poziomie dłużej niż przewidują prognozy. Dlatego firmy planujące zaciągnięcie nowego leasingu powinny ocenić, czy w ich sytuacji lepiej postawić na oprocentowanie stałe (wyższe, ale pewne) czy zmienne (niższe dziś, ale z ryzykiem wzrostu w przyszłości).
Podsumowanie praktycznych wniosków dla przedsiębiorców
Jeśli umowa leasingu albo pożyczki leasingowej przewiduje oprocentowanie zmienne, to WIBOR może być jej elementem. Przedsiębiorca, który uzna, że zapisy dotyczące oprocentowania są niejasne lub nieuczciwe, ma prawo wnieść pozew o WIBOR. Alternatywą jest próba wypracowania nowych warunków z leasingodawcą, np. poprzez renegocjację umowy. Kluczem do sukcesu jest precyzyjne sprawdzenie treści kontraktu — jeśli brakuje w nim opisu mechanizmu zmiany oprocentowania, źródła publikacji wskaźnika lub dnia jego odczytu, istnieją solidne podstawy do zakwestionowania klauzuli. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sporach o WIBOR, który oceni szanse na korzystne rozstrzygnięcie i doradzi najlepszą strategię działania.
