Rata leasingowa zależy od wartości przedmiotu umowy, formy zobowiązania oraz konstrukcji oprocentowania, a coraz częściej także od wskaźnika WIBOR. Poniżej wyjaśniamy, kiedy WIBOR wpływa na koszt leasingu, jakie roszczenia przysługują przedsiębiorcy oraz jak ograniczyć koszty finansowania poza sądem.
Jak wskaźnik referencyjny kształtuje koszt leasingu
Leasingodawcy stosują w umowach oprocentowanie stałe albo zmienne, uzależnione od wysokości stopy referencyjnej. WIBOR może być składnikiem raty leasingowej, o ile dokumenty wyraźnie opisują sposób obliczania oprocentowania, dzień pomiaru oraz częstotliwość aktualizacji. Gdy w umowie pojawia się zapis, że do marży leasingodawcy dolicza się np. WIBOR 1M lub WIBOR 3M, miesięczna rata rośnie lub spada razem z poziomem wskaźnika.
Częstotliwość aktualizacji odróżnia leasing od kredytów mieszkaniowych, gdzie częściej wykorzystuje się WIBOR 3M lub WIBOR 6M. W leasingu dominuje krótszy horyzont pomiaru, zwykle miesięczny, więc rata reaguje na zmiany stóp szybciej niż rata kredytu hipotecznego.
Leasing a kredyt bankowy ze zmiennym oprocentowaniem, różnice prawne
Umowa leasingowa z WIBOR-em z reguły dotyczy relacji między przedsiębiorcami, więc standardowo nie podlega pełnej ochronie konsumenckiej z dyrektywy 93/13 oraz przepisów o klauzulach abuzywnych. Od 2021 roku osoba fizyczna prowadząca działalność, gdy podpisuje umowę niezwiązaną zawodowo z jej przeważającą specjalizacją, korzysta z wybranych uprawnień konsumenckich, w tym może kwestionować nieuczciwe postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie.
Ten tzw. przedsiębiorca na prawach konsumenta działa na podstawie art. 385[5] kodeksu cywilnego, co bywa wykorzystywane również przy sporach o zmienne oprocentowanie w klasycznej umowie leasingowej oraz w pożyczkach leasingowych. Nawet właściciel jednoosobowej firmy może zakwestionować klauzulę WIBOR, jeśli zawarta umowa nie wiąże się bezpośrednio z jego branżową działalnością. Sądy coraz częściej przyjmują szeroką interpretację tej ochrony. Decyduje przedmiot kontraktu i jego związek z profilem działalności, nie sam fakt prowadzenia firmy.
Kiedy można zaskarżyć klauzulę zmiennego oprocentowania w leasingu
Pozew dotyczący WIBOR w leasingu można oprzeć na zarzucie nieuczciwego skonstruowania klauzuli zmiennego oprocentowania lub braku rzetelnego poinformowania leasingobiorcy o ryzyku ekonomicznym. Liczy się sprawdzenie trzech elementów: czy umowa zawiera precyzyjny opis mechanizmu zmiany oprocentowania, czy wskazuje źródło publikacji wskaźnika oraz czy określa konkretny dzień jego odczytu. Brak któregokolwiek z nich bywa argumentem za abuzywnym charakterem klauzuli. W razie wątpliwości warto skonsultować sprawę z adwokatem prowadzącym sprawy o WIBOR, który oceni realne podstawy do złożenia pozwu.
Precedensowy wyrok w sprawie pożyczki leasingowej
Sąd Okręgowy w Warszawie 14 marca 2025 r. (sygn. XXIII Ga 763/24) oddalił apelację leasingodawcy w sprawie z pozwu małżeństwa rolników z Kalisza i utrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie. Uznał, że zapis "WIBOR 1M plus marża" był zbyt ogólny i nie wyjaśniał, jak dokładnie wylicza się raty. Sąd zwrócił uwagę, że leasingobiorca nie otrzymał informacji o sposobie ustalania wskaźnika, jego zmienności ani o konsekwencjach wzrostu dla miesięcznych kosztów.
Konsekwencje orzeczenia dla leasingobiorców
Wyrok oznacza dla rolników możliwość rozliczenia pożyczki leasingowej z WIBOR-em na nowych warunkach, co otwiera szansę na niższe raty i odzyskanie części wpłaconych pieniędzy. Szanse na wygraną są dziś większe w sprawach o pożyczki leasingowe i leasing z WIBOR-em niż w sporach o kredyty bankowe, gdzie argumentacja zależy od dalszych decyzji sądów, w tym unijnych. Orzeczenie zapadło w relacji biznesowej, co czyni je punktem odniesienia dla innych firm rozważających złożenie pozwu o WIBOR. To, czy jest szansa wygrać pozew o WIBOR, zależy od konkretnych zapisów konkretnej umowy, nie od statusu strony.
Jak obniżyć koszty leasingu poza postępowaniem sądowym
Pozew o WIBOR to tylko jedna z dróg ograniczenia kosztów. Do najczęściej stosowanych rozwiązań należy renegocjacja kontraktu i zamiana oprocentowania zmiennego na stałe, co daje większą przewidywalność w dłuższym okresie. Firmy negocjują też obniżenie marży leasingodawcy, zwłaszcza gdy mają dobrą historię płatności i stabilną sytuację finansową. Taka rozmowa bywa skuteczniejsza pod koniec okresu leasingu albo gdy przedsiębiorca rozważa przeniesienie finansowania do konkurencyjnej firmy.
Wcześniejsza spłata części zobowiązania zmniejsza podstawę naliczania oprocentowania, o ile umowa nie przewiduje kary za przedterminową spłatę. Dopłata kilku tysięcy złotych obniża całkowitą kwotę odsetek. Firmy korzystają też z wydłużenia okresu finansowania, by uzyskać niższy miesięczny koszt obsługi długu, choć w efekcie zapłacą więcej przez dłuższy czas. Warto pamiętać, że zmiana wskaźnika referencyjnego może wpłynąć na wysokość rat również w leasingu, o ile strony uzgodnią modyfikację umowy i zastosują alternatywny benchmark oparty na innych parametrach rynkowych.
Refinansowanie leasingu jako alternatywa
Gdy leasingodawca nie zgadza się na renegocjację, przedsiębiorca może rozważyć refinansowanie, czyli przejęcie zobowiązania przez inną firmę leasingową na korzystniejszych warunkach. Rozwiązanie to działa szczególnie dobrze, jeśli od zawarcia umowy minęło kilka lat, a rynkowe stopy spadły lub firma poprawiła swoją zdolność kredytową. Nowy kontrakt może mieć niższą marżę, stałe oprocentowanie albo dłuższy okres spłaty. Koszt operacji to zazwyczaj opłata za wcześniejsze zamknięcie starego leasingu oraz nowa prowizja, dlatego warto przeliczyć, czy oszczędności na ratach zrekompensują te wydatki.
Poziom WIBOR w leasingu w 2025 roku
W 2025 roku spadek stóp procentowych obniżył WIBOR w leasingu. Stawka WIBOR 1M wynosi około 5,3%, a WIBOR 3M około 5,2%, co oznacza spadek o mniej więcej 10% w porównaniu z początkiem roku. Niższy wskaźnik przekłada się wprost na wysokość rat leasingowych w umowach ze zmiennym oprocentowaniem, dzięki czemu przedsiębiorcy płacą mniej, a przewidywalność kosztów jest większa niż w okresie podwyżek.
Wniosek: firmy, które podpisały umowy na przełomie 2023 i 2024 roku, przy szczytowym poziomie stóp, dziś odczuwają realną ulgę w budżecie, rata w umowie z WIBOR 1M bywa niższa o kilkaset złotych miesięcznie niż rok wcześniej.
Prognoza zmian WIBOR w najbliższych miesiącach
Analitycy rynkowi spodziewają się dalszego łagodzenia polityki pieniężnej przez Radę Polityki Pieniężnej, co może oznaczać kolejne obniżki stóp referencyjnych i spadek WIBOR w drugiej połowie 2025 roku. Jeśli scenariusz się zrealizuje, przedsiębiorcy z leasingiem opartym na zmiennym oprocentowaniu zobaczą dalsze zmniejszenie rat. Gdy inflacja przyspieszy lub pojawią się geopolityczne zawirowania, stopy mogą pozostać na obecnym poziomie dłużej, niż przewidują prognozy. Firmy planujące nowy leasing powinny więc ocenić, czy w ich sytuacji lepiej postawić na oprocentowanie stałe, wyższe, ale pewne, czy zmienne, niższe dziś, lecz obarczone ryzykiem wzrostu w przyszłości.
Praktyczne wnioski dla przedsiębiorców
Jeśli umowa leasingu albo pożyczki leasingowej przewiduje oprocentowanie zmienne, WIBOR może być jej elementem. Przedsiębiorca, który uzna zapisy dotyczące oprocentowania za niejasne lub nieuczciwe, ma prawo wnieść pozew o WIBOR. Alternatywą pozostaje wypracowanie nowych warunków z leasingodawcą, choćby przez renegocjację umowy. Punktem wyjścia jest dokładne sprawdzenie treści kontraktu: gdy brakuje w nim opisu mechanizmu zmiany oprocentowania, źródła publikacji wskaźnika lub dnia jego odczytu, istnieją solidne podstawy do zakwestionowania klauzuli. W razie wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sporach o WIBOR, który oceni szanse na korzystne rozstrzygnięcie i doradzi najlepszą strategię działania.
