Leasing jest jedną z form finansowania środków trwałych w firmach, a jego koszty wynikają z wartości przedmiotu umowy, formy zobowiązania oraz konstrukcji oprocentowania. Od czego dokładnie zależy rata leasingowa? Czy wpływa na nią wskaźnik WIBOR? Co przedsiębiorca może zrobić, aby ustabilizować swój budżet?
Jak wskaźnik referencyjny kształtuje koszt leasingu
Leasingodawcy wprowadzają do umów różne mechanizmy, które przekładają się na ostateczny koszt finansowania, a jednym z nich bywa wskaźnik WIBOR. W kontraktach leasingowych stosuje się oprocentowanie stałe albo zmienne, uzależnione od wysokości stopy referencyjnej. WIBOR może być składnikiem raty leasingowej, o ile dokumenty wyraźnie opisują sposób obliczania oprocentowania, dzień pomiaru oraz częstotliwość aktualizacji. Jeżeli w umowie pojawia się zapis, że do marży leasingodawcy dolicza się np. WIBOR 1M lub WIBOR 3M, wtedy miesięczna rata rośnie lub spada razem z poziomem wskaźnika.
To właśnie częstotliwość aktualizacji odróżnia leasing od kredytów mieszkaniowych. Tam częściej wykorzystuje się WIBOR 3M lub WIBOR 6M, podczas gdy w leasingu dominuje krótszy horyzont pomiaru, zwykle miesięczny. Oznacza to, że rata leasingowa reaguje na zmiany stóp szybciej niż rata kredytu hipotecznego, bo wskaźnik aktualizuje się co miesiąc, a nie co kwartał czy co pół roku.
Leasing a kredyt bankowy ze zmiennym oprocentowaniem – różnice prawne
Zestawiając leasing z kredytem bankowym opartym na WIBOR, widać dwie zasadnicze różnice prawne. Po pierwsze, umowa leasingowa z WIBOR-em z reguły dotyczy relacji między przedsiębiorcami, więc standardowo nie podlega pełnej ochronie konsumenckiej przewidzianej w dyrektywie 93/13 oraz przepisach o klauzulach abuzywnych. Po drugie, od 2021 roku osoba fizyczna prowadząca działalność, gdy podpisuje umowę niezwiązaną zawodowo z jej przeważającą specjalizacją, może korzystać z wybranych uprawnień konsumenckich, w tym kwestionować nieuczciwe postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie.
Ten tzw. przedsiębiorca na prawach konsumenta działa na podstawie art. 385[5] kodeksu cywilnego, co bywa wykorzystywane również przy sporach o zmienne oprocentowanie w klasycznej umowie leasingowej oraz w pożyczkach leasingowych. W praktyce oznacza to, że nawet właściciel jednoosobowej firmy może zakwestionować klauzulę WIBOR, jeśli zawarta umowa nie wiąże się bezpośrednio z jego branżową działalnością. Sądy coraz częściej przyjmują szeroką interpretację tej ochrony, co daje leasingobiorcom dodatkowe narzędzia w walce o uczciwsze warunki finansowania. Sam fakt prowadzenia firmy nie zamyka więc drogi do podważenia umowy, decyduje przedmiot kontraktu i jego związek z profilem działalności.
Kiedy można zaskarżyć klauzulę zmiennego oprocentowania w leasingu
Pozew dotyczący WIBOR w leasingu można oprzeć na zarzucie nieuczciwego skonstruowania klauzuli zmiennego oprocentowania lub braku rzetelnego poinformowania leasingobiorcy o ryzyku ekonomicznym. W razie wątpliwości przedsiębiorca może skonsultować sprawę z adwokatem prowadzącym sprawy o WIBOR, który oceni, czy zapisy umowy dają realne podstawy do złożenia pozwu. Liczy się sprawdzenie trzech elementów: czy umowa zawiera precyzyjny opis mechanizmu zmiany oprocentowania, czy wskazuje źródło publikacji wskaźnika oraz czy określa konkretny dzień jego odczytu. Brak któregokolwiek z nich bywa argumentem przemawiającym za abuzywnym charakterem klauzuli.
Precedensowy wyrok w sprawie pożyczki leasingowej
Na tle sporów sądowych pojawił się już korzystny dla klientów prawomocny wyrok dotyczący oprocentowania opartego na WIBOR w pożyczkach leasingowych. Pozew złożyło małżeństwo rolników z Kalisza. Sąd Okręgowy w Warszawie 14 marca 2025 r., sygn. XXIII Ga 763/24, oddalił apelację leasingodawcy i utrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie. Uznał, że zapis „WIBOR 1M plus marża” był zbyt ogólny i nie wyjaśniał, jak dokładnie wylicza się raty. Sąd zwrócił uwagę, że leasingobiorca nie otrzymał informacji o sposobie ustalania wskaźnika, jego zmienności ani o konsekwencjach wzrostu dla miesięcznych kosztów.
Konsekwencje orzeczenia dla leasingobiorców
Dla rolników wyrok ten oznacza, że mogą domagać się rozliczenia pożyczki leasingowej z WIBOR-em na nowych warunkach, co w praktyce otwiera szansę na niższe raty i odzyskanie części wcześniej wpłaconych pieniędzy. Można zatem wyciągnąć wniosek, że dziś szanse na wygraną są większe w sprawach o pożyczki leasingowe i leasing z WIBOR-em niż w sporach o kredyty bankowe, gdzie argumentacja jest trudniejsza i zależna od dalszych decyzji sądów, w tym unijnych. Przedsiębiorcy prowadzący działalność mogą więc rozważyć złożenie pozwu o WIBOR, sprawdzając wcześniej, czy ich umowa zawiera podobne braki jak ta zakwestionowana przez sąd w Warszawie. Wskazówką pozostaje to, że orzeczenie zapadło w relacji biznesowej, co czyni je punktem odniesienia dla innych firm. Pytanie, czy jest szansa wygrać pozew o WIBOR, zależy więc od konkretnych zapisów konkretnej umowy, a nie od samego statusu strony.
Jak obniżyć koszty leasingu poza postępowaniem sądowym
Pozew o WIBOR w leasingu to tylko jedna z możliwych dróg. Jak inaczej przedsiębiorca może próbować zmniejszyć ratę? Do najczęściej stosowanych rozwiązań należy renegocjacja kontraktu i zamiana oprocentowania zmiennego na stałe, co daje większą przewidywalność w dłuższym okresie. Firmy negocjują również obniżenie marży leasingodawcy, zwłaszcza gdy mają dobrą historię płatności i stabilną sytuację finansową. Taka rozmowa bywa skuteczniejsza, kiedy zbliża się koniec okresu leasingu albo przedsiębiorca rozważa przeniesienie finansowania do konkurencyjnej firmy.
Inną możliwością jest wcześniejsza spłata części zobowiązania, która zmniejsza podstawę naliczania oprocentowania. Sprawdź, czy umowa nie przewiduje kary za przedterminową spłatę. Jeśli jej nie ma, dopłata kilku tysięcy złotych obniży całkowitą kwotę odsetek. Firmy korzystają też z wydłużenia okresu finansowania, by uzyskać niższy miesięczny koszt obsługi długu, choć w efekcie zapłacą więcej przez dłuższy czas. Pamiętaj przy tym, że zmiana wskaźnika referencyjnego może wpłynąć na wysokość rat również w leasingu, o ile strony uzgodnią modyfikację umowy i zastosują alternatywny benchmark oparty na innych parametrach rynkowych.
Refinansowanie leasingu jako alternatywa
Gdy leasingodawca nie zgadza się na renegocjację, przedsiębiorca może rozważyć refinansowanie, czyli przejęcie zobowiązania przez inną firmę leasingową na korzystniejszych warunkach. Refinansowanie działa szczególnie dobrze, jeśli od zawarcia umowy minęło kilka lat, a rynkowe stopy spadły lub firma poprawiła swoją zdolność kredytową. Nowy kontrakt może mieć niższą marżę, stałe oprocentowanie albo dłuższy okres spłaty. Koszt takiej operacji to zazwyczaj opłata za wcześniejsze zamknięcie starego leasingu oraz nowa prowizja, dlatego przelicz, czy oszczędności na ratach zrekompensują te wydatki.
Poziom WIBOR w leasingu w 2025 roku
W 2025 roku spadek stóp procentowych sprawił, że WIBOR w leasingu obniżył się. Stawka WIBOR 1M wynosi około 5,3%, a WIBOR 3M około 5,2%, co oznacza spadek o mniej więcej 10% w porównaniu z początkiem roku. Niższy WIBOR przekłada się wprost na wysokość rat leasingowych w umowach ze zmiennym oprocentowaniem. Dzięki temu przedsiębiorcy płacą mniej, a przewidywalność kosztów jest większa niż w okresie podwyżek. Dla firm, które podpisały umowy w szczytowym momencie wysokich stóp, czyli na przełomie 2023 i 2024 roku, obecny poziom wskaźnika oznacza realną ulgę w budżecie. Rata w umowie z WIBOR 1M bywa niższa o kilkaset złotych miesięcznie niż rok wcześniej.
Prognoza zmian WIBOR w najbliższych miesiącach
Analitycy rynkowi spodziewają się dalszego łagodzenia polityki pieniężnej przez Radę Polityki Pieniężnej, co może oznaczać kolejne obniżki stóp referencyjnych i spadek WIBOR w drugiej połowie 2025 roku. Jeśli ten scenariusz się zrealizuje, przedsiębiorcy z leasingiem opartym na zmiennym oprocentowaniu zobaczą dalsze zmniejszenie rat. Z drugiej strony, gdy inflacja znów przyspieszy lub pojawią się geopolityczne zawirowania, stopy mogą pozostać na obecnym poziomie dłużej, niż przewidują prognozy. Dlatego firmy planujące nowy leasing powinny ocenić, czy w ich sytuacji lepiej postawić na oprocentowanie stałe, wyższe, ale pewne, czy zmienne, niższe dziś, lecz obarczone ryzykiem wzrostu w przyszłości.
Praktyczne wnioski dla przedsiębiorców
Jeśli umowa leasingu albo pożyczki leasingowej przewiduje oprocentowanie zmienne, WIBOR może być jej elementem. Przedsiębiorca, który uzna zapisy dotyczące oprocentowania za niejasne lub nieuczciwe, ma prawo wnieść pozew o WIBOR. Alternatywą pozostaje wypracowanie nowych warunków z leasingodawcą, choćby przez renegocjację umowy. Punktem wyjścia jest dokładne sprawdzenie treści kontraktu: gdy brakuje w nim opisu mechanizmu zmiany oprocentowania, źródła publikacji wskaźnika lub dnia jego odczytu, istnieją solidne podstawy do zakwestionowania klauzuli. W razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem specjalizującym się w sporach o WIBOR, który oceni szanse na korzystne rozstrzygnięcie i doradzi najlepszą strategię działania.
