Koniec publikacji WIBOR ma już datę. GPW Benchmark SA, administrator wskaźnika, ogłosił 18 maja 2026 roku, że WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M będzie opracowywany ostatni raz 31 grudnia 2036 roku, a 1 stycznia 2037 roku nastąpi jego uporządkowana likwidacja. Wyjaśniamy, czego dokładnie dotyczy ta decyzja i jakie przepisy regulują przejście na inny wskaźnik w umowach, które już trwają.
Co zdecydował administrator i kiedy
Decyzję podjęto w trybie art. 21 rozporządzenia BMR, czyli aktu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 o wskaźnikach referencyjnych. Tego samego dnia Komisja Nadzoru Finansowego opublikowała komunikat, w którym uznała, że tryb zaprzestania jest zgodny z unijnymi przepisami i z procedurą wewnętrzną administratora. Decyzja obejmuje też stawkę WIBID dla tych samych terminów.
Pozostałe terminy fixingowe kończą się wcześniej, na podstawie komunikatu GPW Benchmark z 30 września 2025 roku:
- T/N i 2W nie są wyznaczane od 22 grudnia 2025 roku,
- O/N przestaje być wyznaczany od 1 października 2026 roku,
- WIBOR 1Y jest liczony metodą algorytmiczną do 21 grudnia 2026 roku, a następny dzień będzie pierwszym bez jego wartości.
Przy terminie 1Y jest jedno zastrzeżenie. Obowiązek dalszej publikacji nałożyła na administratora KNF, a w komunikacie KS NGR z 20 maja 2026 roku zaznaczono, że Komisja może go przedłużyć o kolejne 12 miesięcy. Jaki termin ma konkretna umowa, można ustalić według wskazówek z tekstu jak sprawdzić WIBOR w kredycie.
Nowe umowy od 2027 roku, stare do 2036 roku
KNF oczekuje, że podmioty nadzorowane, a zwłaszcza kredytodawcy i pożyczkodawcy, do 31 grudnia 2026 roku przestaną zawierać nowe umowy z WIBOR. Od 1 stycznia 2027 roku wskaźnik ma służyć wyłącznie wygaszaniu ekspozycji powstałych wcześniej. Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej (KS NGR) ujął to tak, że WIBOR pozostaje elementem systemu w okresie przejściowym i pozwala istniejącym kontraktom funkcjonować do ich naturalnego wygaśnięcia.
Uzasadniając datę 2036 roku, KNF wskazała, że pozwala ona osiągnąć termin zapadalności zdecydowanej większości aktywów z WIBOR. Ponad dziesięć lat ma też wystarczyć uczestnikom rynku na zmianę umów, także z konsumentami. Do 1 stycznia 2037 roku opracowywanie WIBOR podlega nadzorowi publicznemu. Jeżeli kredyt trwa dłużej, pytanie o dalsze oprocentowanie pozostaje otwarte i odpowiedź zależy od kilku warstw przepisów.
Rozporządzenie BMR: art. 23a-23c i art. 28
Zasady ustawowego zastąpienia dodano do BMR rozporządzeniem (UE) 2021/168. Art. 23a wyznacza zakres: chodzi o umowy i instrumenty finansowe, które odwołują się do wskaźnika referencyjnego i podlegają prawu państwa członkowskiego. Art. 23b pozwala wyznaczyć zamiennik Komisji Europejskiej, a art. 23c daje taką możliwość, dla określonej grupy kluczowych benchmarków, organowi krajowemu państwa, w którym ma siedzibę większość podmiotów przekazujących dane.
Warunkiem zastosowania art. 23c jest jedno ze zdarzeń wymienionych w ust. 1. Należy do nich publiczne ogłoszenie przez administratora, że rozpocznie uporządkowaną likwidację wskaźnika albo zaprzestanie jego opracowywania. Zamiennik wyznaczony na tej podstawie wchodzi w miejsce WIBOR tylko w umowach, które nie mają klauzuli awaryjnej albo mają taką, która nie przewiduje trwałego zamiennika. Nie stosuje się go też wtedy, gdy strony (lub ich wymagana większość) uzgodniły inne rozwiązanie.
Jest jeszcze art. 28 ust. 2. Podmioty nadzorowane korzystające ze wskaźnika muszą mieć pisemne plany na wypadek jego istotnej zmiany albo zaprzestania i uwzględniać je w stosunkach umownych z klientami.
Polskie przepisy: ustawa o nadzorze makroostrożnościowym
W Polsce nie ma odrębnej ustawy o wskaźnikach referencyjnych. Procedurę wyznaczenia zamiennika zawiera rozdział 10a ustawy z 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 819). Rozdział ten dodano w 2022 roku, przy okazji uchwalenia przepisów o finansowaniu społecznościowym i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488). Kolejność jest następująca:
- po zdarzeniu z art. 23c ust. 1 BMR Komisja Nadzoru Finansowego przedstawia Komitetowi Stabilności Finansowej stanowisko o potrzebie wyznaczenia zamiennika albo o braku takiej konieczności (art. 61a),
- Komitet wydaje rekomendację albo stanowisko o odmowie jej wydania, z uzasadnieniem (art. 61b),
- minister właściwy do spraw instytucji finansowych może w drodze aktu wykonawczego określić zamiennik, korektę spreadu, zmiany dostosowawcze i datę rozpoczęcia stosowania (art. 61c).
Czy jest rozporządzenie wskazujące zamiennik WIBOR
Na dzień 26 września 2026 roku nie. Według Mapy Drogowej NGR z 30 czerwca 2026 roku KNF uznała w maju, że zamiennika dla WIBOR nie trzeba wyznaczać. Miesiąc później ten sam pogląd przyjął Komitet Stabilności Finansowej, a przedstawiciel Ministra Finansów poinformował, że w tej sytuacji rozporządzenie nie jest potrzebne. W bazie aktów prawnych Sejmu nie ma też żadnego aktu wydanego na podstawie art. 61c. Ustawowy zamiennik, który zmieniałby umowy z mocy prawa, jak opisuje to art. 23c ust. 3 BMR, na razie więc nie powstał.
Równolegle trwają prace nad projektem ustawy UC132, przygotowanym w Ministerstwie Finansów i Gospodarki. Jest on na etapie uzgodnień i opiniowania w rządowym procesie legislacyjnym. Wersja z 18 czerwca 2026 roku przewiduje zakaz stosowania kluczowego wskaźnika referencyjnego w nowych umowach po zdarzeniu z art. 23c ust. 1 BMR.
Ten sam dokument obejmuje też kredyty konsumenckie i hipoteczne o zmiennej stopie. Kredytodawca miałby w ciągu 9 miesięcy złożyć ofertę nowego sposobu ustalania odsetek. Klient mógłby wybrać stałą stopę albo zmienną, opartą na innym wskaźniku referencyjnym. Oferta wiązałaby przez dwa miesiące i nie mogłaby podnosić marży, a brak odpowiedzi albo odmowa nie mogłyby być podstawą wypowiedzenia umowy ani zmiany jej pozostałych warunków. Treść może się jeszcze zmienić, a obowiązywać zacznie dopiero po uchwaleniu i ogłoszeniu ustawy.
Co to oznacza dla umowy, która już trwa
Do końca 2036 roku WIBOR 1M, 3M i 6M ma być publikowany, a KS NGR wskazuje, że pozwala to istniejącym kontraktom dalej funkcjonować. Dalszy los oprocentowania zależy od trzech rzeczy:
- czy w umowie jest klauzula na wypadek zaprzestania publikacji wskaźnika i co ona przewiduje,
- czy strony uzgodnią zmianę treści kontraktu (ten temat omawia nasz tekst o aneksach WIBOR),
- jakie przepisy zostaną ostatecznie uchwalone.
Wcześniejsze rozważania na ten temat są w artykule czy likwidacja WIBOR jest nieuchronna.
Pytania dotyczące własnej umowy kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
