Czy w trakcie procesu o WIBOR mogę spłacić kredyt, pytają często osoby, które wytoczyły bankowi pozew dotyczący WIBOR-u. Wątpliwości dotyczą tego, czy w trakcie procesu sądowego trzeba dalej płacić raty i czy wcześniejsza spłata kredytu nie zaszkodzi sprawie. Wiele osób obawia się, że spłacenie kredytu odbierze im prawo do dalszych roszczeń. Kontynuowanie spłaty albo całkowite uregulowanie zobowiązania samo w sobie nie przekreśla możliwości dochodzenia swoich praw.
Wpływ wcześniejszej spłaty kredytu na trwający proces
Wcześniejsza spłata kredytu opartego na WIBOR-ze w trakcie procesu nie stanowi przeszkody do dalszego prowadzenia sprawy. Sąd bada treść umowy kredytowej i to, czy postanowienia dotyczące wskaźnika referencyjnego były zgodne z przepisami w dniu jej podpisania. Całkowite uregulowanie zobowiązania nie powoduje utraty interesu prawnego po stronie konsumenta, bo przedmiotem sporu pozostaje ocena mechanizmu ustalania oprocentowania, nie fakt, czy raty wciąż są płacone.
Nawet po zamknięciu rachunku kredytowego można dowodzić, że część pobranych odsetek była nienależna. Kredytobiorca powinien wtedy dysponować dokumentacją potwierdzającą wysokość zapłaconych rat, naliczonych odsetek i łączną kwotę poniesionych kosztów, najlepiej w formie zaświadczenia z banku o historii spłat i harmonogramu. Taki komplet dokumentów pozwala biegłemu lub pełnomocnikowi precyzyjnie wyliczyć rozliczenie z bankiem i określić zakres potencjalnych korzyści wynikających z pozwu.
Roszczenia dostępne po spłacie zobowiązania
Po spłacie kredytu opartego na WIBOR-ze konsument nadal może domagać się od banku zwrotu kwot, które sąd uzna za pobrane nienależnie. W wariancie, w którym sąd pomija w umowie wskaźnik, roszczenie obejmuje różnicę między odsetkami faktycznie zapłaconymi a tymi należnymi, gdyby oprocentowanie ograniczało się do marży banku. Przy długoletnich umowach ta różnica narasta przez cały okres kredytowania.
Możliwe jest też dochodzenie ustalenia nieważności całej umowy, jeśli sąd uzna, że zawierała niedozwolone postanowienia, bez których nie może dalej obowiązywać. Nieważność prowadzi do wzajemnego rozliczenia stron: kredytobiorca zwraca wypłacony kapitał, a bank oddaje zapłaconą prowizję, opłaty okołokredytowe, koszty ubezpieczeń i pozostałe świadczenia pobrane na podstawie umowy. To, czy ta droga jest otwarta po zamknięciu rachunku, zależy od tego, czy po spłacie kredytu można pozwać bank o WIBOR w danym stanie faktycznym, co wynika z orzecznictwa i przepisów prawa konsumenckiego. Możliwe warianty rozstrzygnięć zebraliśmy w tekście o tym, jaki wyrok może wydać sąd w sprawie kredytu z WIBOR-em.
Po uregulowaniu długu można żądać wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot dochodzonych od banku. Bieg terminu przedawnienia roszczeń liczony jest często od momentu, w którym konsument dowiedział się o niedozwolonym charakterze postanowień umownych, nie od daty spłaty kredytu. To rozróżnienie bywa decydujące: kredyt spłacony kilka lat temu nie musi oznaczać przedawnionych roszczeń. Ustalenie, kiedy dochodzi do przedawnienia, przekłada się bezpośrednio na strategię procesową.
Spłata kredytu w trakcie procesu, czy to się opłaca
Wcześniejsza spłata w czasie procesu o WIBOR bywa uzasadniona, gdy powód chce poprawić zdolność kredytową, ograniczyć dalsze naliczanie odsetek albo planuje sprzedaż nieruchomości obciążonej hipoteką. Kredytobiorca może też złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia, na przykład przez czasowe zawieszenie stosowania wskaźnika WIBOR w umowie na czas postępowania. Sąd udziela zabezpieczenia, gdy uzna, że roszczenie jest uprawdopodobnione i istnieje interes prawny w takiej ochronie (art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego).
Wskazówka: jeżeli sąd udzieli zabezpieczenia w takiej formie, bieżąca rata jest do czasu wyroku liczona w sposób wskazany w postanowieniu, na przykład od samej marży, bez konieczności wcześniejszej spłaty całego zobowiązania. Część powodów płaci więc raty zgodnie z harmonogramem, a część korzysta z zabezpieczenia, czekając na prawomocny wyrok.
Gdy sytuacja finansowa tego wymaga, opcją do rozważenia jest też czasowe wstrzymanie spłaty kredytu. Decyzję o wcześniejszej spłacie w trakcie procesu dobrze poprzedzić analizą sytuacji finansowej i ryzyka w sporze, bo w razie niekorzystnego wyroku obowiązek regulowania zobowiązania pozostaje aktualny, a przedwczesne nadpłaty nie zawsze się opłacają. Spłacanie kredytu w trakcie procesu o WIBOR nie pozbawia prawa do dochodzenia roszczeń, ale wybór najlepszego wariantu zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Pytania dotyczące własnej umowy kredytu można omówić z prawnikiem kancelarii, dane są na stronie kontakt.
